HNW en arbo
Naarmate een organisatie meer facetten van HNW introduceert, zullen medewerkers meer verantwoordelijkheden krijgen voor de manier waarop zij werken. Maar ook al betekent HNW plaatsongebonden werken, dit ontslaat de werkgever niet van zijn zorgplicht t.o.v. de werknemer.
Dit levert wel een spanningsveld op tussen de verantwoordelijkheden die een werkgever volgens de wetgeving heeft en de verantwoordelijkheden die hij bij vormgeving van HNW in zijn organisatie zou willen overdragen aan werknemers. De werkgever moet actief de arbeids- en rusttijden van de werknemer bewaken. Omdat de werkgever de arbeidsomstandigheden niet fysiek kan waarnemen, is een aantal maatregelen van belang:
- Voorlichting over de specifieke arbo-risico’s van HNW.
- Deze risico’s meenemen in de RI&E (zowel voor de thuiswerkplek als de flexplekken op kantoor).
- Werknemers zelf de RI&E laten uitvoeren.
- Medewerkers registreren de eigen arbeids- en rusttijden.
- Een goed systeem van (regelmatige) functioneringsgesprekken waarin de werktijden en arbeidsomstandigheden van de plaats- en tijdonafhankelijk werkende medewerker worden besproken.
Bij al deze maatregelen heeft de or instemmingsrecht.
Checklist Arbeidsomstandigheden bij HNW
- Artikel 3 van de Arbo-wet bepaalt dat de werkgever verantwoordelijk is voor een veilige werkplek voor de werknemer, ongeacht waar die plek zich bevindt. In het Arbeidsomstandighedenbesluit zijn specifieke regels voor de thuiswerkplek opgenomen, bijvoorbeeld over fysieke belasting, beeldschermwerk en ergonomie. Hoe regelt de werkgever dit?
- Welke arbeidsrisico’s (art. 5 Arbo-wet) zijn er en welke maatregelen worden genomen om die op te heffen? Denk aan werkdruk, lichamelijke klachten door verkeerde of niet aan te passen inrichting van de werkplek, psychische klachten en zelfs burnout door onbegrensd werken, te weinig ondersteuning van collega’s of door prestatiedwang.
- Hoe wordt voorlichting gegeven aan de werknemers over arbeidsrisico’s en maatregelen om deze tegen te gaan (art.8 Arbo-wet)?
- Wordt de Arbeidstijdenwet nageleefd? Omdat de controle beperkter is, moeten er over werk- en rusttijden duidelijke schriftelijke afspraken gemaakt worden in de cao of met de or. Is dat het geval?
En concreter:
- Is de flexibele werkplek op maat in te stellen? Zijn er voldoende mogelijkheden om geconcentreerd te werken?
- Voldoet de thuiswerkplek aan de arbo-eisen? Krijgt de werknemer een tegemoetkoming voor de inrichting?
- Wordt de werkdruk niet te hoog?
- Voelen medewerkers zich prettig bij de nieuwe manier van werken?
Brochure
Het Nieuwe Werken, Hoe blijf je er gezond bij? (pdf), een brochure van het kenniscentrum Werk& Vervoer , waarin ook de FNV participeert.