Pensioen en AOW  

Pensioen is de uitkering die je ontvangt wanneer je je pensioengerechtigde leeftijd hebt bereikt en je stopt met werken. Je pensioen bestaat vaak niet uit maar één uitkering. Meestal is het een optelsom van twee of meerdere uitkeringen. Dit noemen we de pijlers. 

1e Pijler
De eerste pijler van het pensioen wordt vanuit de overheid geregeld en bestaat uit de AOW (Algemene Ouderdomswet). De Sociale Verzekeringsbank zorgt  voor de toekenning en betaling van de AOW.

2e Pijler
De tweede pijler is de aanvulling die je via en samen met je werkgever opbouwt. Pensioen is dus een belangrijke arbeidsvoorwaarde die niet alleen later, maar ook nu invloed heeft op je inkomen.

3e Pijler
De derde pijler zijn alle andere mogelijkheden (los van de werkgever of overheid), waarbij je zelf voor extra pensioen spaart, bijvoorbeeld spaargeld of een lijfrente.

De Algemene Ouderdomswet (AOW) is een verplichte volksverzekering. De belastingdienst zorgt voor de premieheffing. Die wordt gezamenlijk met het bedrag voor de loon- en inkomstenbelasting geïnd. Verzekerd zijn:

• alle Nederlandse ingezetenen – ongeacht hun nationaliteit – gedurende maximaal 40 jaar tussen 15 en 67 jaar (de precieze periode is afhankelijk van de individuele AOW-leeftijd);
• alle niet-ingezetenen die in Nederland arbeid in dienstbetrekking verrichten en op grond daarvan loonbelasting betalen;
• overige Nederlanders die buiten Nederland verblijven en die in Nederlandse overheidsdienst zijn, werken op een Nederlandse diplomatieke of consulaire post of bij een permanente vertegenwoordiging van Nederland bij een internationale organisatie.

De opbouw is jaarlijks 2 procent aan AOW gedurende 40 jaar. Iedere Nederlandse inwoner heeft recht vanaf zijn AOW-leeftijd recht op een AOW-uitkering. Het maakt dus niet uit of het individu daadwerkelijk premie heeft betaald.

Met korten op de pensioenen wordt bedoeld dat een pensioenfonds de pensioenuitkering en de opgebouwde rechten verlaagt. Het gaat dus niet alleen over de ingegane pensioenen, maar ook over de opbouw van pensioenen. Korten op pensioenen wordt ook wel ‘afstempelen’ genoemd.

Je zult een berekening moeten maken met je pensioenopbouw tot nu toe (eventueel bij vorige werkgevers) en je opbouw in de komende dienstjaren.. Pensioenfondsen zijn verplicht je eens per jaar een overzicht van je persoonlijke pensioenopbouw op te sturen. Meestal kun je deze ook tussentijds bekijken via de website van je pensioenfonds.

Bedenk dat een eventueel tekort in het pensioen niet alleen via een pensioenfonds of verzekeraar is aan te vullen. Je kunt ook in eigen beheer, door middel van spaargeld of effecten, een vermogen opbouwen dat als ‘buffer’ voor de periode aan het eind van je werkzaam leven kan dienen.

Bij het aanvullend pensioen, dat je opbouwt bij het pensioenfonds van je werkgever, werd vroeger vaak uitgegaan van 40 inkomensafhankelijke opbouwjaren. Dit betekent dat de dienstjaren voor het 25ste jaar soms niet meetelden. Er was vaak geen toelating tot de pensioenregeling vóór het 25ste jaar.

Tegenwoordig kennen veel regelingen zoals ABP en Zorg en Welzijn geen leeftijdsdrempels meer, de pensioenopbouw begint direct na je indiensttreding. Per 1 januari 2007 verplicht de Pensioenwet om werknemers vanaf tenminste het 21ste jaar toe te laten tot de pensioenregeling.

Er zijn cao’s waarin staat dat de arbeidsovereenkomst van rechtswege eindigt op de eerste dag van de maand waarop iemand 65 jaar wordt.  De inzet van Abvakabo FNV is om ervoor te zorgen dat met de werkgevers afspraken worden gemaakt in de cao’s, waarbij het mogelijk moet zijn om ten minste door te werken tot aan de dag van de verjaardag. Het liefst ziet Abvakabo FNV dat het automatisch ontslag als gevolg van leeftijd helemaal uit de cao’s wordt geschrapt.

Of je op dit moment kunt doorwerken hangt echt af van je cao. Als in je cao geen ontslag van rechtswege, op welke leeftijd dan, staat, dan kun je doorwerken.  Dit is hoe Abvakabo FNV de cao op dit punt  bij voorkeur vorm geeft.

Het kan echter zijn dat je cao andere bepalingen kent.

• Als er in je cao staat dat er ontslag plaatsvindt op de 1e van de maand waarin je 65 wordt, dan is deze bepaling nietig. Dit volgt namelijk uit de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij arbeid. Ontslag kan dan alleen plaatsvinden met wederzijdse goedkeuring of met een ontslagvergunning. Het ‘automatisch leeftijdsontslag’ is in deze situatie volledig verdwenen. Het betekent wel dat je moet blijven werken en een eventueel ontslag door de werkgever moet  weigeren. Als je werkgever toch voornemens is je te ontslaan of je loon niet wil doorbetalen, dan adviseren we je contact met ons op te nemen.
• Als er in je CAO staat dat er ontslag plaats vindt op de 1e van de maand volgend op de maand waarin je 65 wordt, dan is dit nog steeds rechtsgeldig. Je kunt dan op die datum van rechtswege ontslagen worden. Je kunt dan hooguit op individuele basis afspraken met je werkgever maken over doorwerken.

De dekkingsgraad is de verhouding tussen verplichtingen (geld wat uitgekeerd moet worden nu en in de toekomst) en reserves (het geld wat ze nu in de kas hebben) van pensioenfondsen. Als de dekkingsgraad langdurig te laag is, heeft het pensioenfonds op den duur niet genoeg geld om de pensioenen uit te keren voor de volle honderd procent.

De inzet van Abvakabo FNV is om ervoor te zorgen dat met de werkgevers afspraken worden gemaakt in de cao’s, waarbij de keuze om door te werken bij de werknemer ligt.  Het liefst ziet Abvakabo FNV dat het automatisch ontslag of ontslag van rechtswege als gevolg van leeftijd helemaal uit de cao’s wordt geschrapt.

Of je vanaf 2013 en daarna  kunt doorwerken hangt af van je cao. Als in je cao geen ontslag van rechtswege, op welke leeftijd dan, staat, dan kun je doorwerken.  Dit is hoe Abvakabo FNV de cao op dit punt  bij voorkeur vorm geeft.

Het kan echter zijn dat je cao andere bepalingen kent.

• Als er in je cao staat dat er ontslag plaatsvindt op de 1e van de maand waarin je 65 wordt of volgend op de maand dat je 65 wordt, dan is deze bepaling nietig. Dit volgt namelijk uit de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij arbeid. Ontslag kan dan alleen plaatsvinden met wederzijdse goedkeuring of met een ontslagvergunning. Het ‘automatisch leeftijdsontslag’ is in deze situatie volledig verdwenen. Het betekent wel dat je moet blijven werken en een eventueel ontslag door de werkgever moet  weigeren. Als je werkgever toch voornemens is je te ontslaan of je loon niet wil doorbetalen, dan adviseren we je contact met ons op te nemen.
• Als er in je CAO staat dat er ontslag plaats vindt op de AOW-gerechtigde leeftijd, dan is dit rechtsgeldig. Je kunt dan op die datum van rechtswege ontslagen worden. Je kunt dan hooguit op individuele basis afspraken met je werkgever maken over doorwerken.