Brussel wil staken inperken

Jongerius: 'Met dit voorstel wordt de vrije markt belangrijker gemaakt dan het recht van mensen om te staken. En dat terwijl staken een fundamenteel mensenrecht is. Onze voorvaders hebben er hard genoeg voor gevochten. Wij moeten dit fundamentele recht bewaken.'

Het voorstel gaat over beperking van het stakingsrecht. Als een staking met grensoverschrijdende aspecten het vrije verkeer belemmert, dan moet de rechter voortaan gaan kijken of die staking wel proportioneel is, oftewel:  belemmert hij het vrije verkeer niet teveel. Dit is in strijd met de Internationale Verdragen, zoals het Europees Verdrag ter bescherming van de Rechten van de Mens.

Nederland is na Zwitserland het Europese land waar het minst wordt gestaakt. Vakbonden regelen bijna alle ruim duizend cao’s aan de onderhandelingstafel. Maar soms is staken of dreigen daarmee onvermijdelijk. Abvakabo FNV- voorzitter Corrie van Brenk: 'Staken is door de jaren heen nodig geweest om zaken te bereiken die wij nu doodgewoon vinden, zoals een achturige werkdag, een vijfdaagse werkweek. Het recht op vakantie. Veiligheid op het werk. Net als de doodgewone dingen waar anno 2012 thuiszorgmedewerkers en schoonmakers voor moeten vechten.'

In eerste instantie heeft het plan van de Europese Commissie alleen gevolgen voor acties of stakingen van werknemers wanneer grensoverschrijdend werk aan de orde is. Bijvoorbeeld als Poolse aspergestekers in Limburg, of Portugese bouwvakkers in de Eemshaven, werken onder zulke slechte arbeidsvoorwaarden dat ze er geen normaal huurhuis van kunnen betalen in Nederland.

John Kerstens, voorzitter van FNV Bouw: 'Maar Nederlandse werkgevers zullen, als het plan van de Europese Commissie doorgaat, ook eerder naar de rechter stappen om een staking, ook nationaal, te laten verbieden, met eerdere uitspraken in ‘grensoverschrijdende’ stakingen in de hand. Voor we het weten gaat de rechter zich dus ook inhoudelijk met puur nationale acties bemoeien. Zoals de schoonmaakacties of de lerarenprotesten. Zo zit je op een glijdende schaal.'

Ook mogen lidstaten en de Europese Commissie preventief maatregelen nemen tegen (dreigende) stakingen die de interne markt kunnen bedreigen. Henk van der Kolk, voorzitter van FNV Bondgenoten: 'We zijn principieel tegen de bemoeienis van de rechter met onze eisen en de manier die we kiezen om daarvoor actie te voeren. Tegen allerlei vormen van uitbuiting wil je als vakbond in opstand kunnen komen. Straks vindt de rechter een eis van ons te ver gaan en verbiedt hij een staking.'

Staken is een grondrecht, maar ook een uiterste middel. Bonden moeten zich al aan strenge eisen houden. Een staking mag verboden worden als het de maatschappij ernstig ontwricht of als er gevaar is voor de volksgezondheid.

De voorzitters van de drie grote FNV-bonden FNV Bondgenoten, Abvakabo FNV en FNV Bouw die samen het grootste deel van de ruim duizend cao's afsluiten hebben hun bezwaren kenbaar gemaakt in een opiniestuk in de Volkskrant onder de titel 'Staken moet mogen'. De FNV gaat de leden informeren en start een petitie-actie tegen de aantasting van het stakingsrecht.

Teken ook de petitie op www.stakenmoetmogen.nl.

Terug naar de nieuwslijst