Abvakabo FNV vindt dat zorgpersoneel geen speelbal van de markt mag zijn

Ze kregen nauwelijks nog salaris, maar werkten tijdens Kerstmis gewoon door. Om cliënten niet aan hun lot over te laten. Een dag later was zorginstelling Zonnehuizen failliet. Honderden medewerkers verliezen op 10 februari 2012 hun baan. De overige werknemers worden overgenomen door twee private partijen, die het failliete Zonnehuizen hebben opgekocht en opgesplitst.

Blijkbaar ziet het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) een proeftuin in Zonnehuizen. Het vorige kabinet zette zich in om omvallende instellingen als Meavita en de IJsselmeerziekenhuizen te redden en garanties te bieden aan zowel cliënten als medewerkers. Minister Schippers en staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten hebben daar verandering in gebracht; er moet meer marktwerking komen in de zorg en het steunen van noodlijdende instellingen wordt gezien als oneerlijke concurrentie. Medewerkers trokken een jaar geleden aan de bel over de financiële problemen van Zonnehuizen. Daarop volgden meerdere Kamervragen en debatten met de staatssecretaris, maar zij houdt haar poot stijf. Geen garanties of steun voor Zonnehuizen. Daarmee legt het kabinet de rekening van wanbestuur in de zorgsector eenzijdig neer bij de medewerkers.

Door het nieuwe beleid krijgen zorgaanbieders meer verantwoordelijkheden en lopen zij meer risico’s. Zorgbestuurders kunnen gewoon hun gang gaan, zonder dat er tijdig kan worden ingegrepen. Het ministerie van VWS vindt dat zowel cliënten als de belastingbetaler niet mogen opdraaien voor slechte keuzes van zorgbestuurders, maar neemt zelf geen enkele verantwoordelijkheid. De zorgverlening aan cliënten moet immers doorgaan. Het beleid richt zich ook op werknemers en ondernemingsraden. Omdat de positie van medewerkers na een faillissement kan verslechteren, zouden zij eerder aan de bel trekken bij financiële problemen.

Juist bij Zonnehuizen hebben personeelsleden melding gemaakt van de slechte financiële positie van de zorginstelling en de achteruitgang van de kwaliteit van zorg. Des te schrijnender voor alle medewerkers van Zonnehuizen dat de overheid – het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en de provincie Zeeland – wel in de bres springt voor werknemers van de failliete Zeeuwse aluminiumsmelter Zalco. Door 800.000 euro beschikbaar te stellen om medewerkers via een mobiliteitscentrum aan ander werk te helpen.

De overname van Zonnehuizen door LSG-Rentray en zorgondernemer Loek Winter is inmiddels een feit. Niet voor niets is het faillissement van Zonnehuizen afgewacht. Nu is er geen sprake van ‘overgang naar onderneming’, waarbij wettelijk is vastgelegd dat personeel met behoud van arbeidsvoorwaarden en rechten moet worden overgenomen. In de thuiszorg zijn de gevolgen van overnames door private partijen al duidelijk: minder salaris en slechtere arbeidsvoorwaarden.

Het kabinet zou er goed aan doen om de blinde vlek die het nu heeft voor zorgmedewerkers weg te poetsen. Zij verlenen dagelijks zorg aan de cliënt. Sterker nog, zij maken de zorg. Maar zij zijn wel de dupe van falend bestuur en onwil van de overheid. Onwil, want waarom in de ene sector wel een mobiliteitscentrum en in de zorg niet. Onwil, want waarom is er niets gedaan met de meldingen van het personeel over wanbestuur bij Zonnehuizen. Abvakabo FNV strijdt voor de belangen van zorgmedewerkers, de overheid moet op haar beurt faillissementen in de zorgsector voorkomen. Stel daarom een meldpunt in, waar werknemers en cliënten terechtkunnen met klachten over wanbestuur.

Alles moet in het werk worden gesteld om medewerkers voor de zorg te behouden. Zeker met het oog op de vergrijzing, waardoor veel arbeidskrachten nodig zijn om de toenemende zorgvraag te kunnen opvangen. Hoe dan ook, het huidige kabinetsbeleid maakt van zorgpersoneel een speelbal van de markt.

Dagblad Trouw heeft op 27 januari 2012 een verkorte versie van dit standpunt gepubliceerd namens Corrie van den Brenk, waarnemend voorzitter Abvakabo FNV.

Terug naar de nieuwslijst